Vrijdag 6 februari 2026
De volle maan ligt alweer een paar dagen achter ons en we zitten nu in de afnemende maan fase.
Tijdens de volle maan heb ik bewust geen veranderingen aangebracht in de voeding van mijn honden. Ook tijdens het wandelen ben ik geen nieuwe prikkels aangegaan.
Honden slapen vaak minder diep en korter tijdens de volle maan. Ook zijn ze alerter wat van invloed kan zijn op het gedrag en het stress niveau.
In het onderstaande artikel leg ik op een heel beknopte en makkelijk te lezen manier uit hoe bepaalde lichaamsprocessen bij stress verlopen.
Als je er dieper op in wilt gaan, stuur me gerust een berichtje. Ook zal ik er in de volgende berichten
nog meer over vertellen.
De HPA-as
De HPA-as wordt ook wel de stress-as genoemd. Dit is een reeks organen die samenwerken om het lichaam van honden snel te laten reageren in stressvolle situaties.
Hypothalamus (= een klein hersenorgaan)
- een stressvolle situatie activeert de hypothalamus in de hersenen en produceert dan CRH (Corticotropin-Releasing Hormone)
- CRH stimuleert de hypofyse om in actie te komen
Hypofyse (= een klein orgaantje onder de hersenen)
- onder invloed van CRH geeft de hypofyse ACTH (Adrenocorticotroop Hormoon) af aan het bloed
- ACTH reist naar de bijnieren, die boven op de nieren liggen
Bijnieren (bijnierschors) (liggen boven de nieren)
- ACTH geeft een signaal af aan de bijnierschors om het hormoon cortisol aan te maken
- cortisol heeft onder andere de taak om energie vrij te maken, bijvoorbeeld in de vorm van glucose, zodat het lichaam snel kan reageren (vechten of vluchten).
Samen helpen deze organen het lichaam om alert te blijven bij spannende of stressvolle situaties.
De darmwand en stress
Bij langdurige of intense stress (dus bij een geactiveerde HPA-as) verandert de doorlaatbaarheid van de darmwand. Deze wordt iets meer permeabel.
Dit betekent dat stoffen (zoals voedingsbestanddelen, maar ook bacteriën of hun afvalstoffen) gemakkelijker door de darmwand in het bloed kunnen komen. Dit is niet perse iets wat het lichaam “bewust wil” maar meer een bijwerking van de stressreactie.
De darmbarrière wordt verstoord waardoor de controle op wat er doorheen mag vermindert. Dit kan leiden tot immuunreacties, ontstekingen en meer stress, waardoor je hond in een vicieuze cirkel belandt wat uiteindelijk kan leiden tot een eventuele dysbiose in de darmen.
Bij een dysbiose worden er ontsteking aanjagende stoffen geproduceerd en deze stoffen kunnen de bloed-hersenbarrière passeren.
Wat is de Bloed – Hersen barrière?
De bloed-hersenbarrière beschermt de hersenen tegen schadelijke stoffen waardoor sommige geneesmiddelen en andere stoffen moeilijk toegang hebben tot de hersenen en het centrale zenuwstelsel. Het is geen vaste barrière maar het functioneert meer als een ‘poortwachter’ en laat stoffen selectief door.
Een belangrijk onderdeel van de barrière zijn de zogeheten tight junctions. Dit zijn eiwitcomplexen die de ruimtes tussen aangrenzende cellen afdichten en ze vormen een barrière tegen het doorlaten van stoffen.
Om de bloed-hersenbarrière gezond te houden is het belangrijk om toxische belasting te voorkomen of te verlagen maar het is ook belangrijk om de darmen gezond te houden.
Omdat de bloed-hersenbarrière en de hersenen nauw samenwerken met het circadiaans ritme, kan stress die de darm en de hersenen beïnvloedt ook het interne biologische ritme van mijn honden verstoren.
Het circadiaans ritme van honden
Honden hebben, net als mensen, een interne biologische klok, ook wel het circadiaans ritme genoemd. Dit ritme regelt slaap, waakzaamheid, eetmomenten en andere lichaamsprocessen.
Bij stress kan dit ritme verstoord raken, waardoor meerdere processen in het lichaam uit balans kunnen raken, zoals slaap-waakpatronen, spijsvertering en energieniveau.
Door rust, regelmaat en een voorspelbare omgeving aan te bieden, kan je je hond helpen dit interne ritme weer in balans te brengen.
Door deze processen beter te begrijpen, kunnen we bewuster omgaan met de stressmomenten bij onze honden.
We kunnen ze rust en regelmaat aanbieden, en ze ondersteunen op een manier die rekening houdt met hun welzijn.
Daarnaast kan ik, waar nodig, je helpen met de juiste voedingsstoffen en eventuele supplementen om het lichaam van je hond op een verantwoorde manier te ondersteunen.